​Εγγραφή Ακινήτου Δυνάμει Κληρονομιάς, Δυνάμει Διαθήκης και Δυνάμει Κληρονομιάς και Διανομής​


Με τον θάνατο ενός προσώπου η περιουσία του, ως σύνολο, περιέρχεται στους κληρονόμους του, είτε δυνάμει των προνοιών του Νόμου, είτε δυνάμει διαθήκης.

Ποιοι είναι οι κληρονόμοι και τι δικαιούται ο καθένας από αυτούς στην κληρονομική περιουσία, καθορίζεται στον Νόμο που ισχύει τη στιγμή του θανάτου αυτού που κληρονομείται. Ταυτόχρονα, κάθε πρόσωπο έχει το δικαίωμα να διαθέσει με διαθήκη, ολόκληρο ή μέρος της περιουσίας του σε όποιο πρόσωπο θέλει. Περιορισμοί υπάρχουν στο μερίδιο της περιουσίας που μπορεί κάθε πρόσωπο να διαθέσει με διαθήκη. Οι περιορισμοί αυτοί έχουν σχέση με τη σύνθεση της οικογένειας του διαθέτη, αν δηλαδή έχει παιδιά, σύζυγο, αδέλφια, πατέρα, μητέρα κ.λπ. Όσο πιο μακρινούς συγγενείς έχει, τόσο μεγαλύτερο μερίδιο της περιουσίας του μπορεί να διαθέσει.

Αν στην κληρονομική περιουσία υπάρχουν και ακίνητα, πρέπει αυτά να εγγραφούν στο όνομα των κληρονόμων ή κληροδόχων, είτε ανάλογα με το κληρονομικό μερίδιο του καθενός, είτε σύμφωνα με τη διαθήκη, είτε σύμφωνα με διανομή που διενεργείται μεταξύ των κληρονόμων ή από τον διαχειριστή της περιουσίας.

Για να εγγραφούν τα ακίνητα στο όνομα των δικαιούχων, θα πρέπει να κατατεθεί σχετική αίτηση σε οποιοδήποτε από τα Επαρχιακά Κτηματολογικά Γραφεία, από τα πρόσωπα στο όνομα των οποίων θα εγγραφούν τα ακίνητα, ή τους αντιπροσώπους τους ή τον δικηγόρο τους, να επισυναφθούν όλα τα σχετικά έγγραφα, και να καταβληθούν τα σχετικά δικαιώματα.


Δικαιώματα

Η εγγραφή ακινήτων στο όνομα νομίμων κληρονόμων, γίνεται χωρίς την καταβολή δικαιωμάτων. Δικαιώματα καταβάλλονται μόνον:


➤ Για αποδοχή της αίτησης.

➤ Για τα Πιστοποιητικά Εγγραφής που θα εκδοθούν.

Σε αντίθεση με την ατελή εγγραφή ακινήτων στο όνομα νομίμων κληρονόμων, για εγγραφή ακινήτων στο όνομα κληροδόχων και ταυτόχρονα μη νομίμων κληρονόμων, επιπρόσθετα με τα πιο πάνω δικαιώματα, καταβάλλονται και δικαιώματα εγγραφής επί της αγοραίας αξίας των ακινήτων, κατά την ημέρα του θανάτου του κληρονομουμένου.

Όλες οι αιτήσεις πρέπει να συνοδεύονται με τα απαραίτητα κάθε φορά έγγραφα, ανάλογα με την περίπτωση, δηλαδή:

➤ Πιστοποιητικό Θανάτου του αποβιώσαντος και στοιχεία για τους κληρονόμους (η ακριβής ημερομηνία θανάτου, τα ορθά και πλήρη στοιχεία του ονόματος των κληρονόμων, η συγγένεια των κληρονόμων με τον αποβιώσαντα π.χ. γιος, κόρη, αμφιθαλής αδελφός κ.λπ., η διεύθυνση των κληρονόμων και ο αριθμός της Πολιτικής τους Ταυτότητας, η μόνιμη κατοικία των κληρονόμων και η ικανότητα τους για δικαιοπραξία κατά την ημέρα του θανάτου αυτού που κληρονομείται, είναι στοιχεία που πρέπει να υπάρχουν σε κάθε πιστοποιητικό).

➤ Δήλωση διανομής υπογεγραμμένη από τους κληρονόμους, με την υπογραφή τους πιστοποιημένη.

➤ Πιστοποιητικό της κατάστασης και κατοχής των ακινήτων από τον Κοινοτάρχη της Ενορίας του Δήμου, ή από τον Πρόεδρο του Κοινοτικού Συμβουλίου της Κοινότητας, στα όρια της οποίας βρίσκονται τα ακίνητα.

➤ Άδεια από τον Έφορο Φόρου Κληρονομιών:

➤ Για πρόσωπα που απεβίωσαν πριν την 1η.1.2000 (δηλ. από την 1η.1.1942 μέχρι και την 31η.12.1999) να προσκομίζεται το Έντυπο Ε.Πρ.238 (που αποτελεί την εξουσιοδότηση του Διευθυντή του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων).

➤ Για πρόσωπα που απεβίωσαν μετά την 1η.1.2000, να προσκομίζεται το Έντυπο (Ε.Πρ. 704) 2000 (που αποτελεί και πάλιν την έγγραφη εξουσιοδότηση του Διευθυντή του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων για τη μεταβίβαση/διάθεση των περιουσιακών στοιχείων του αποθανόντα).

➤ Πιστοποιητικό διευθέτησης του Φόρου Ακίνητης Ιδιοκτησίας από το Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων (Έντυπο Ν. 313).

➤ Αποδείξεις εξόφλησης άλλων φόρων στους οποίους υπόκεινται τα ακίνητα όπως:

➤ Δημοτικό τέλος, από τον Δήμο.

➤ Κοινοτικό τέλος, από την Κοινότητα.

➤ Αποχετευτικά τέλη, από το Συμβούλιο Αποχετεύσεων.

➤ Πιστοποιητικά Εγγραφής των ακινήτων ή Πιστοποιητικό Έρευνας, το οποίο μπορούν να εξασφαλίσουν από το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας.

➤ Πιστοποιημένο αντίγραφο του Διατάγματος διορισμού διαχειριστή, αν υπάρχει.

➤ Πιστοποιημένο αντίγραφο διαθήκης, αν υπάρχει.

➤ Πιστοποιητικό υιοθεσίας, αν οποιοσδήποτε από τους κληρονόμους είναι κληρονόμος μέσω υιοθεσίας.


Σημειώσεις

➤ Αν για την περιουσία έχει διοριστεί διαχειριστής, τόσο η δήλωση διανομής, όσο και η σχετική βεβαίωση στην οποία σημειώνονται ποιοι είναι οι κληρονόμοι και ποια η κατάσταση των ακινήτων, μπορεί να γίνει από τον ίδιο τον διαχειριστή, η υπογραφή του οποίου πρέπει να είναι πιστοποιημένη.

➤ Αν τα ακίνητα που θα εγγραφούν στους κληρονόμους δεν είναι εγγεγραμμένα στο όνομα του κληρονομουμένου, ή είναι εγγεγραμμένα, αλλά η εγγραφή δεν βασίζεται στα εν χρήσει σχέδια, ή άλλαξε η κατάσταση τους, τότε η αίτηση για εγγραφή θα παραπεμφθεί για επιτόπια εξέταση.


Χρόνος συμπλήρωσης της εγγραφής 

Η συμπλήρωση της διαδικασίας εγγραφής, διαρκεί μερικούς μήνες αν η αίτηση δεν παραπεμθεί για επιτόπια εξέταση. Αν, όμως, η εγγραφή θα γίνει μετά από επιτόπια εξέταση, τότε ο χρόνος συμπλήρωσής της εκτιμάται ότι θα είναι γύρω στον ένα χρόνο και ποικίλλει ανάλογα με την ιδιαι- τερότητα της κάθε υπόθεσης, τον συσσωρευμένο όγκο εργασίας και το διαθέσιμο προσωπικό.

Για διευκόλυνση της διαδικασίας το κοινό συμβουλεύεται να καταθέτει χωριστές αιτήσεις για κάθε Κοινότητα ή Ενορία, αν στην κληρονομιά υπάρχουν ακίνητα σε διαφορετικές Κοινότητες ή Ενορίες. Επίσης, να κατατίθεται ξεχωριστή αίτηση για τα εγγεγραμμένα ακίνητα και ξεχωριστή για τα μη εγγεγραμμένα.​