​Το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας στο Φεστιβάλ «Θάλασσα 2022»


Η ιστορία θέλει την Κύπρο να αναδύεται μέσα από τη θάλασσα. Η μοίρα του νησιού μας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με αυτήν, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Άλλωστε, η έκταση του θαλάσσιου χώρου της Κύπρου είναι 11 φορές μεγαλύτερη από την έκταση του χερσαίου, ενώ το νησί μας συγκαταλέγεται ανάμεσα στις 15 πρώτες χώρες με τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο παγκόσμια. Η εξερεύνηση του βυθού της Κύπρου καταδεικνύει ότι η ναυτιλία και το εμπόριο είναι στενά συνδεδεμένα με την ιστορία του νησιού μας. Οι Κύπριοι θαλασσοπόροι ταξίδευαν ακόμα και τότε που τα μέσα της εποχής δεν εγγυούνταν την ασφάλειά τους. Στις μέρες μας, που τα ταξίδια αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ζωής μας, η ανάγκη για ασφαλή μετάβαση είναι επιτακτική. Η γνώση του θαλάσσιου χώρου μειώνει τους κινδύνους που αντιμετωπίζει ο ναυτιλλόμενος στο επικίνδυνο αυτό περιβάλλον. Σε αυτή τη γνώση συμβάλλει η επιστήμη της Υδρογραφίας, η οποία ασχολείται με τη χαρτογράφηση του θαλάσσιου χώρου.

Στην Κύπρο δεν υπήρχε κρατική δομή που να ασχολείται με το αντικείμενο της υδρογραφίας. Το κενό αυτό κλήθηκε να καλύψει το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας (ΤΚΧ), που ήταν το Τμήμα με τη μεγαλύτερη εμπειρία στη μέτρηση του χώρου. Έτσι το 2014 ψηφίστηκε ο Νόμος 96(Ι) περί Οργάνωσης και Εκτέλεσης Υδρογραφικών Δραστηριοτήτων και Έκδοσης Ναυτικών Χαρτών, σύμφωνα με τον οποίο το ΤΚΧ έχει καθήκον να επεξεργάζεται και να αξιοποιεί δεδομένα και πληροφορίες με κύριο στόχο την ασφάλεια των ναυτιλλομένων.
Το ΤΚΧ από το 2006 δημιούργησε τον Τομέα Υδρογραφίας για την κάλυψη πολλαπλών αναγκών. Ξεκίνησε από τη δημιουργία της Υδρογραφικής Βάσης Δεδομένων, συνέβαλε στην υπογραφή των συμφωνιών με την Αίγυπτο (2003), τον Λίβανο (2007) και το Ισραήλ (2010) όσον αφορά την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ). Στη συνέχεια επένδυσε στην χαρτογράφηση της παράκτιας ζώνης. Η χαρτογράφηση έγινε σε διάφορες φάσεις (2012-2018), κυρίως σε συνεργασία με το Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών (ΤΑΘΕ), αξιοποιώντας ευκαιρίες από το πρόγραμμα εδαφικής συνεργασίας Interreg VA Ελλάδα-Κύπρος που συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης [ΕΤΠΑ]) και από Εθνικούς Πόρους της Ελλάδας και της Κύπρου (έργα ΘΑΛ-ΧΩΡ και ΘΑΛ-ΧΩΡ2) ή το Ταμείο Θάλασσα. Μέχρι στιγμής έχει χαρτογραφηθεί η παράκτια ζώνη από 0 μέχρι 250μ βάθος. Το 2017 εγκαταστάθηκε δίκτυο σταθμών παρακολούθησης της στάθμης της θάλασσας (Σύστημα ΠΥΘΕΑΣ) με σταθμούς στο Παραλίμνι, στη Λάρνακα, στην Πάφο και στον Πομό. Πρόσφατα το ΤΚΧ απέκτησε δικό του σύστημα χαρτογράφησης στο πλαίσιο του συγχρηματοδοτούμενου προγράμματος εδαφικής συνεργασίας Ελλάδα Κύπρος (έργο ΘΑΛ-ΧΩΡ2), το οποίο δίνει τη δυνατότητα χαρτογράφησης υδάτων από 0 μέχρι 500μ βάθος. Το σύστημα έχει εγκατασταθεί στο σκάφος «Αλκυών» του Τμήματος Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών (ΤΑΘΕ). Η Υδρογραφική Βάση Δεδομένων του ΤΚΧ είναι ανοικτή στο κοινό μέσω της Γεωπύλης του Τμήματος DLS Portal (http://portal.dls.moi.gov.cy), ενώ εξυπηρετεί και τις ανάγκες του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού.

Στην ανάπτυξη της Υδρογραφίας στην Κύπρο συμβάλλει και η συμμετοχή της Κύπρου στον Διεθνή Υδρογραφικό Οργανισμό (ΔΥΟ). Ο ΔΥΟ, με τη συμβολή όλων των κρατών μελών, καθορίζει τα πρότυπα κατασκευής των ναυτικών χαρτών και λοιπών εκδόσεων και καθορίζει τις ελάχιστες προδιαγραφές των δεδομένων που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή των εκδόσεων, πάντα με γνώμονα την ασφάλεια των ναυτιλλομένων. Η επαφή με τον ΔΥΟ μας παρέχει γνώσεις, εμπειρίες και καλές πρακτικές για την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση των προκλήσεων.

Για την εξυπηρέτηση της ναυτιλίας το ΤΚΧ συνεργάζεται με το Βρετανικό Ναυαρχείο για την έκδοση ναυτικών χαρτών και ναυτιλιακών βοηθημάτων. Ο ναυτικός χάρτης θεωρείται εργαλείο υψίστης σημασίας για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Είναι το μέσο που θα επιτρέψει στον ναυτιλλόμενο να φτάσει ασφαλής στον προορισμό του. Ένα λάθος στον χάρτη μπορεί να αποβεί επιζήμιο και μοιραίο. Η ιδιομορφία των ναυτικών χαρτών επιβάλλει την ανάγκη για άμεση επικαιροποίηση και ενημέρωση. Ο ναυτικός που ταξιδεύει έχει ανάγκη να γνωρίζει άμεσα τις αλλαγές στον θαλάσσιο χώρο, πχ. την εγκατάσταση ενός νέου φάρου, σημαντήρα, ιχθυοτροφείου, την κατάργηση ενός φάρου, κλπ. Η άμεση επικαιροποίηση των ναυτικών χαρτών αποτελεί προτεραιότητα του ΤΚΧ. Για τον λόγο αυτό το ΤΚΧ έχει δομήσει διαδικασίες για τη συγκέντρωση των αναγκαίων πληροφοριών και την αποστολή τους στο Βρετανικό Ναυαρχείο, ώστε να ενημερώνονται οι ναυτικοί χάρτες. Είναι εξαιρετικά σημαντικό οι συμμέτοχοι, να κατανοήσουν τη σημασία της έγκαιρης ενημέρωσης των χαρτών, να γίνουν μέρος της διαδικασίας επικαιροποίησης των χαρτών και με τον τρόπο αυτό να συμβάλουν στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

To TKX, αναγνωρίζοντας την επιτακτική ανάγκη για ασφαλή ναυσιπλοΐα, έχει δημιουργήσει τις κατάλληλες δομές για την εξυπηρέτηση των αναγκών των ναυτιλλομένων, συμβάλλοντας ουσιαστικά και ανταμοίβοντας τους μόχθους και τις αγωνίες των ανθρώπων που εργάζονται στο δύσκολο αυτό περιβάλλον. Εμείς «ζούμε» καθημερινά τη θάλασσα.

Ευχόμαστε ασφαλή θαλασσινά ταξίδια και καλές θάλασσες.

image_gr.jpg
Νέφος σημείων από υδρογραφικές αποτυπώσεις