Σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου αρ. 68(Ι)/92, ύστερα από αίτηση πολιτών στο Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως, ο κλάδος Εκτιμήσεων προβαίνει σε υπολογισμό της αγοραίας αξίας του ανεξάντλητου συντελεστή δόμησης των διατηρητέων οικοδομών. Αυτές οι οικοδομές έχουν δικαίωμα πώλησης του ανεξάντλητου συντελεστή τους και ονομάζονται ‘Δότες’. Υπολογίζεται επίσης η αγοραία αξία του συντελεστή δόμησης και αυτές ονομάζονται “Δέκτες”. Με σκοπό την απλοποίηση της διαδικασίας εξέτασης των υποθέσεων αυτών, έχουν ετοιμαστεί πίνακες στους οποίους καταγράφεται η αγοραία αξία του συντελεστή δόμησης για όλες τις πολεοδομικές ζώνες εντός των ορίων ανάπτυξης παγκύπρια, με βάση τις αγοραίες αξίες της γης που υιοθετήθηκαν για τη Γενική Εκτίμηση σε τιμές 1.1.2018, σύμφωνα με την Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, Αρ. 86.498/18.12.2018, για το σχέδιο παροχής πολεοδομικών κινήτρων και έχουν τοποθετηθεί στην ιστοσελίδα του Τμήματος μας ( DLS Portal),  στην οποία έχουν άμεση πρόσβαση τόσο το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως, όσο και το κοινό.

Με βάση τις πρόνοιες των άρθρων 67 και 68  του Περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου, ο κλάδος Εκτιμήσεων έχει την ευθύνη για τον υπολογισμό της ενδεχόμενης ουσιώδους μείωσης της αξίας ακινήτων λόγω πολεοδομικής απόφασης. Εάν εκδοθεί οποιαδήποτε πολεοδομική άδεια/απόφαση, η οποία περιλαμβάνει κάποιους επαχθείς όρους για τη συγκεκριμένη ανάπτυξη, τότε ο ιδιοκτήτης δικαιούται να απαιτήσει αποζημίωση λόγω ενδεχόμενης ουσιώδους μείωσης της αξίας του ακινήτου του. Ο κλάδος Εκτιμήσεων προβαίνει σε τέτοιου είδους εξειδικευμένες εκτιμήσεις, μόλις ζητηθεί από το Υπουργείο Εσωτερικών. Η διαδικασία περιλαμβάνει και διαπραγματεύσεις με τους ιδιοκτήτες καθώς και πιθανή δικαστική εξέλιξη. Γίνεται προσπάθεια από τον κλάδο μας, για απλούστευση της διαδικασίας των υποθέσεων αυτών. Για τους κανονισμούς που διέπουν την εφαρμογή του άρθρου 67, το Υπουργείο Εσωτερικών, σε συνεργασία με τον Γενικό Εισαγγελέα, το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως καθώς και τον κλάδο Εκτιμήσεων, έχει ήδη προχωρήσει τη διαδικασία τροποποίησης του.

Σύμφωνα με την Εντολή 1/2015 του Υπουργού Εσωτερικών, ο Κλάδος έχει την ευθύνη να υπολογίζει την αγοραία αξία για την εξαγορά των χώρων πρασίνου, σε περίπτωση διαχωρισμού γης σε οικόπεδα. Η εργασία γίνεται όταν αυτή ζητηθεί από το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως, κατόπιν αίτησης των ιδιοκτητών, είτε για εξαγορά των χώρων πρασίνου, είτε για ανταλλαγή αυτών με άλλη ιδιωτική γη.

Με σκοπό την απλοποίηση της διαδικασίας εξέτασης των υποθέσεων αυτών, οι αγοραίες αξίες των χώρων πρασίνου προς εξαγορά έχουν υπολογιστεί με βάση τις αγοραίες αξίες οικοπέδων της Γενικής Εκτίμησης σε τιμές  1.1.2018 (αγοραία αξία / τ.μ. * 70%) για όλες τις γεωγραφικές περιοχές Παγκύπρια.

Ο Κλάδος Εκτιμήσεων, σε συνεργασία με τον Κλάδο Διαχείρισης Κρατικής Γης, έχει την ευθύνη για την ετοιμασία κάθε είδους εκτίμησης, σύμφωνα με τις πρόνοιες του  άρθρου 18 του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, Κεφ. 224. Με βάση το Νόμο αυτό, το Υπουργικό Συμβούλιο μπορεί να διαθέσει, δηλαδή να εγκρίνει την παραχώρηση, εκμίσθωση, ανταλλαγή ή αποξένωση οποιασδήποτε ιδιοκτησίας περιελθούσας στη Δημοκρατία, σε δικαιούχα πρόσωπα, οργανισμούς ή αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης.

Εκτιμήσεις που ετοιμάζονται από εκτιμητές του ιδιωτικού τομέα, όταν τους ζητηθεί από Ημικρατικούς οργανισμούς και άλλους οργανισμούς όπου το Διοικητικό Συμβούλιο διορίζεται από την Κυβέρνηση, στέλνονται στον Κλάδο Εκτιμήσεων για έλεγχο της αγοραίας αξίας ή του ετήσιου αγοραίου ενοικίου, σύμφωνα με τη σχετική Νομοθεσία. Σύμφωνα με την  απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου αρ. 90.551 ημερ. 16.12.2020, όταν το εκτιμώμενο ποσό για την αγοραία αξία  ή το ετήσιο αγοραίο ενοίκιο υπερβαίνει τις €350.000,00 αυτές πρέπει να εγκρίνονται από το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας. Οι εκτιμητές του Κλάδου προχωρούν ουσιαστικά σε ενδελεχή έλεγχο των εκθέσεων των ιδιωτών εκτιμητών και ενημερώνουν τους Οργανισμούς αυτούς για τα πορίσματα τους.

Σε τέτοιου είδους εκτιμήσεις, υπολογίζεται το ενοίκιο ακινήτων που καταβάλλει η Κυπριακή Δημοκρατία σε ιδιοκτήτες γης, τα οποία επιτάσσονται ή ενοικιάζονται κυρίως για τις ανάγκες του Υπουργείου Άμυνας.

Εκπροσωπώντας το Τμήμα, Λειτουργοί του Κλάδου συμμετέχουν στην Ειδική Καθοδηγητική Επιτροπή για κτίρια του Υπουργείου Εξωτερικών. Ο Κλάδος στις περιπτώσεις αγοράς ή και πώλησης οικημάτων διπλωματικών αποστολών και πρεσβευτικών κατοικιών στο εξωτερικό, έχει την ευθύνη για τον έλεγχο εκθέσεων εκτιμήσεων  που ετοιμάζουν διάφοροι εκτιμητικοί οίκοι στο εξωτερικό. Ετοιμάζει επίσης ύστερα από επιτόπιες επισκέψεις στο εξωτερικό, δικές του εκτιμήσεις και υποβάλλει εισηγήσεις στην πιο πάνω καθοδηγητική Επιτροπή για αγορά ή πώληση κτιρίων του Υπουργείου Εξωτερικών. Η πιο πάνω διαδικασία ακολουθείται με βάση τον Κώδικα Διαδικασίας Αγοράς και Πώλησης Ακινήτων για Διπλωματικές Αποστολές, Πρεσβευτικές Κατοικίες και Κυβερνητικές Αποστολές στο εξωτερικό, που εγκρίθηκε με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου.

Ο Κλάδος Εκτιμήσεων επιτελεί επίσης μελέτες και για τον υπολογισμό της αγοραίας αξίας και αγοραίου ενοικίου εμπορικών, οικιστικών και άλλων ακινήτων, για σκοπούς ανάπτυξης μαρίνων, γηπέδων γκολφ, αιολικών πάρκων και τεχνολογικών πάρκων.

Για να μπορεί η Απαλλοτριούσα Αρχή να πάρει απόφαση κατά πόσο θα προχωρήσει σε οποιοδήποτε αναπτυξιακό έργο, ζητεί από τον Κλάδο Εκτιμήσεων κατά προσέγγιση εκτίμηση του όλου έργου. Η εκτίμηση ετοιμάζεται και το κατά προσέγγιση ολικό ποσό, κοινοποιείται στην Απαλλοτριούσα Αρχή.

Για απλούστευση της διαδικασίας της κατά προσέγγιση εκτίμησης, έχουν δοθεί οδηγίες να υιοθετούνται οι κατά τ.μ. αξίες των πολεοδομικών ζωνών και ειδικών περιοχών που εγκρίθηκαν για τη Γενική Εκτίμηση σε τιμές 01.0.1.2018 και γίνονται οι απαραίτητες αναπροσαρμογές στις αξίες αυτές π.χ. περίκλειστα τεμάχια.

Εάν υπάρχουν συγκριτικές πωλήσεις που διαφοροποιούν τις εγκριμένες αξίες της Γενικής Εκτίμησης πέραν του 15%, τότε υιοθετούνται οι αξίες με βάση τις συγκριτικές πωλήσεις.

Σε τέτοιου είδους εκτιμήσεις υπολογίζεται το ενοίκιο ακινήτων που καταβάλλει η Κυπριακή Δημοκρατία σε ιδιοκτήτες γης, τα οποία επιτάσσονται ή ενοικιάζονται κυρίως για τις ανάγκες του Υπουργείου Άμυνας.

Σε αυτές τις εκτιμήσεις με βάση συγκριτικά ενοίκια,  υπολογίζεται το αγοραίο ενοίκιο ακινήτων που καταβάλλει η Κυπριακή Δημοκρατία σε ιδιοκτήτες γης / κτιρίων , τα οποία  ενοικιάζονται κυρίως για τις ανάγκες στέγασης διαφόρων Υπουργείων και Κυβερνητικών Υπηρεσιών.

Το Υπουργικό Συμβούλιο με την απόφαση του, αρ.1756, ημερομηνίας 22.11.2017, κατάργησε τον Κεντρικό Φορέα Στέγασης Κυβερνητικών Υπηρεσιών (ΚΦΣΚΥ) και ως αρμόδιο Υπουργείο για την έγκριση του ύψους του ενοικίου των κτιρίων ορίστηκε το Υπουργείο Οικονομικών, ως εκ τούτου το Τμήμα μας δέχεται πολλά αιτήματα τόσο για τον καθορισμό νέων ενοικίων όσο και για αναθεωρήσεις ενοικίων σε υφιστάμενα συμβόλαια ενοικιάσεων.

Για διευκόλυνση της διεκπεραίωσης των υποθέσεων αυτών, ο Κλάδος Εκτιμήσεων ετοίμασε πίνακα με τα απαραίτητα στοιχεία, που πρέπει να προσκομίζονται από τις ενδιαφερόμενες Κυβερνητικές Υπηρεσίες / Τμήματα π.χ. πολεοδομικές άδειες, άδειες οικοδομής, πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης κτιρίου, στατικότητα κτιρίου κ.λπ.